Tượng gỗ độc và thú chơi mùa tết

Mỗi mùa tết đến nhà nhà cùng nhau đi sắm sửa đồ đạc mới trong nhà, chuyện sắm một pho tượng gỗ đẹp cũng không là ngoại lệ. Nhưng tượng gỗ đẹp không chỉ là một món đồ thông thường mà đó lại là cả một câu chuyện kể.

Tượng gỗ độc và thú chơi mùa tết

Cứ đến những tháng gần cuối năm là tiếng đục gỗ lại vang lên khắp các làng nghề tượng gỗ mỹ nghệ nhiều đêm không ngủ để chuẩn bị hàng cho kịp mùa tết tới. Tết là gì mà người ta cứ nô nức rước về những pho tượng gỗ độc để trưng trong nhà hay để tặng người thân? Định nghĩa tết đơn giản chỉ là những ngày người ta tụ họp bên nhau, xí xóa và rũ bỏ hết những nỗi buồn năm cũ và cùng nhau đón một năm mới với những khởi sắc mới may mắn, thuận buồm xuôi gió hơn.

Nhưng tại sao lại chơi tượng gỗ vào mùa tết?

Tết là dịp tụ hội, xum họp, mọi người ăn uống quây quần bên nhau và cầu mong may mắn, an lạnh, sung túc cho cả năm. Một trong những hành động cầu may mắn là thú vui “chơi” tượng gỗ đẹp. Điểm chung khi chơi tượng gỗ đẹp là ngoài chữ đẹp thì tượng còn mang nhiều ý nghĩa tâm linh và phong thủy khác. Mỗi tượng là một vẻ là một ý nghĩa khác nhau, những ý nghĩa này thể hiện những ước nguyện cho một năm mới tốt đẹp sẽ đến, do đó mà cứ mỗi mùa tết là người người nhà nhà lại cùng nhau đi tìm những pho tượng gỗ ưng ý nhất để trưng bày trong nhà. Đặc biệt, có những đại gia do đam mê hoặc thú vui “đốt tiền” cũng có thể bỏ ra vài trăm triệu đồng mua một pho tượng gỗ độc về trang trí trong nhà.

Tết và câu chuyện xoay quanh những tượng gỗ độc của giới mê gỗ?

Người chơi gỗ cũng được chia làm nhiều cấp khác nhau. Đối với những người mê gỗ thì thú chơi tượng gỗ độc đã ăn sâu vào máu từ lúc nào không hay, chỉ cần nhìn thấy tượng gỗ độc là lại bồi hồi chỉ muốn rước về nhà làm của riêng.Cung đường Cộng Hòa quận Tân Bình là một trong những địa điểm  bán tượng gỗ nối tiếng bậc nhất ở Sài thành. Nếu có dịp đi ngang qua những cửa hàng tượng gỗ này, ta sẽ thấy gì? Những ông tượng im lặng, nâu sẫm, ông thì trầm mặc, ông lại vui tươi, thi thoảng để ý lại bắt gặp vài vị ngủ quên đâu đó dưới lớp bụi chẳng chút gì vướng bận  cuộc sống vồn vã ngoài kia. Mỗi lần bước chân vào cửa hàng tượng gỗ, là một lần ta tách mình ra khỏi cuộc sống hiện tại để lạc vào một khoảng không gian khác, gặp gỡ những con người khác.

Thú chơi tượng gỗ độc dường như một thứ gì đó khó hiểu, người nào không “lỡ” đam mê thì chỉ mua bình thường về thờ trong nhà với những ý nghĩa phong thủy và tôn giáo vốn có, còn ai “trót nghiện” thì đó cũng như căn bệnh khó chữa. Đôi khi người ta sẽ phải hỏi, những pho tượng gỗ kia ngoài vẻ trầm mặc tĩnh tại thì còn gì nữa mà mê đến vậy. Tượng gỗ là thứ đặc biệt, không pho nào giống với pho nào, không khuôn đúc cũng không có bất kì cơ sở cho sự nhân bản nào. Hàng tá ông Quan Công đứng gần nhau là hàng tá con người khác nhau, trăm ông Di Lặc là trăm nụ cười khác nhau, trăm ông Bồ Đề Đạt Ma là trăm cõi thiền riêng biệt. Đó là bởi vì mỗi pho tượng gỗ đẹp được tạo ra mang theo cả những hỉ nộ ái ố của người đục tượng.

Tượng Di Lăc Gỗ Mun Cao 64 ngang 50 Sâu 38

Chuyện đục tượng với nghệ nhân mà nói, đôi khi dễ như ăn bán cháo, uống chén nước nhưng đôi khi lại giống như chuẩn bị uống chén thuốc độc. Có khi chỉ vừa nhìn thấy gỗ là ý tưởng bừng sáng và có thể bắt tay vào làm ngay, nhưng không ít lúc phải nhìn ngắm khúc gỗ cả tháng trời, ấp ủ ý tưởng ngày qua ngày mới dám đụng vào. Thế mới nói, một pho tượng gỗ độc để đời có khi là tất cả của một người nghệ nhân vì chưa chắc rằng quãng đời còn lại sẽ tạo ra thêm được một tác phẩm như vậy nữa.  Ngày nay những nghệ nhân trẻ tuổi tầm từ 30 – 40 mạnh dạn, ham học hỏi và có ý tưởng đột phá rất nhiều, họ luôn tìm tòi những khía cạnh mới của từng pho tượng, khai phá những nét người ta chưa thấy, mở ra những khoảng không để người mê tượng đắm mình vào đó. Người đục tượng cũng là người mê tượng, chính lẽ đó mà nhiều thợ đã già mắt đã kém sau vài chục năm lăn lộn trong nghề cũng không thể nào quên được cái cảm giác khi được chính tay mình cầm đồ đục nên dù sức đã yếu tay đã run nhưng vẫn muốn tự tay mình làm, đục không nhanh thậm chí có khi mất cả năm trời cho một pho tượng nhưng dường như đó đã trở thành một phần cuộc sống, trở thành niềm vui của tuổi già. Thế mới nói, một pho tượng gỗ độc có khi là cả một gia tài, có khách trả cao người nghệ nhân đôi khi cũng không nỡ bán đi, cứ để trong nhà ngày ngày ngắm thành quả để làm động lực, rồi bảo nó làm gì có giá, vô giá và cứ để vậy thôi.

Nhưng kể cũng lạ, trong giới chơi tượng truyền tai nhau: “Tượng tìm người chứ người đâu tìm được tượng”.  Người mới chơi sẽ nghĩ, mình chơi tượng mình tìm tượng gỗ độc mà mua chứ sao lại bảo tượng tìm mình. Nhưng “trót mê” rồi thì mới hiểu sự được. Người hữu duyên rước được pho tượng đẹp có thể say sưa kể về báu vật mà mình đang sở hữu, còn những anh chậm chân thỉ chỉ có cách ngồi im mà tiếc, bởi sẽ không bao giờ có lại đúng một pho tượng, dẫu vẫn đúng một tay đục và cùng một nguyên liệu gỗ. Bởi vậy mà đâu ai có thể nói trước điều gì, đâu ai biết trước được trong một lần tình cờ nào đó mình sẽ gặp được pho tượng gỗ độc mà bấy lâu nay vẫn hằng tìm kiếm: tìm mà không thấy, không tìm mà lại thấy rốt cuộc lại vẫn cứ là cái Duyên, cái Nợ với tượng gỗ đẹp mà thôi.

Làng “Đặc sản tượng gỗ” cho ngày Tết thêm vui

Nói đến thú chơi tượng gỗ độc ngày tết thì không thể bỏ qua những ngôi làng và những người thợ tạo nên những mẫu tượng bằng gỗ độc này. Trong đó có một ngôi làng ở Hà Nội được biết đến với tên “Đặc sản tượng gỗ”. Vào mỗi dịp gần tết thì nhu tìm mua tượng gỗ độc của người say mê gỗ hay những gia đình muốn tìm mua tượng gỗ trang trí càng cao hơn. Theo đó là tiếng đục tượng vang lên không ngừng nghỉ, những nghệ nhân điêu khắc tượng cũng bỏ hết công sức để tạo nên những mẫu tượng gỗ điêu khắc đẹp làm hài lòng người mua. Ngôi làng “Đặc sản tượng gỗ” xuất hiện với nghề điêu khắc và bán tượng gỗ này đã có từ rất lâu đời. Dịp tết đến xuân về trên con đường ra vào làng lại tấp nập xe cộ, đó là những phương tiện vận chuyển để đưa những pho tượng gỗ đẹp nhất của làng về với mọi miền đất nước.

Ngôi làng “Đặc sản tượng gỗ” này cụ thể là làng Du Dự, thuộc xã Thanh Trì, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Nói là làng nhưng thực chất là khoảng vài chục ngôi nhà làm nghề điêu khắc và bán tượng gỗ chạy dọc ở một phía trên con đường của làng. Đây là những ngôi nhà chuyên điêu khắc tượng gỗ với truyền thống lâu đời, gần như “Cha truyền con nối”. Ở đây tượng gỗ Phật Di Lặc được xem như  đặc sản của làng với nụ cười chân thành, tươi rói và từng đường nét điêu khắc tinh xảo.

Người dân nơi đây kể lại rằng, một ngày nọ có một nhà sư đi ngang qua ngôi làng này và bị cảm động trước nụ cười không toả sáng, không vụ lợi của Đức Phật Di Lặc bằng gỗ nơi đây nên Ngài đã phải thốt lên rằng:

“Trao niềm vui bất tận

An lạc với nụ cười

Người bao dung vô hạn

Chở che cho muôn nơi”.

Đó là niềm vui “bất tận” mà Phật Di Lặc mang đến cho mọi người. Những nghệ nhân giàu kinh nghiệm ở làng nói rằng để tạo nên một pho tượng gỗ Di Lặc đẹp thì “cái hồn” của tượng chính là ở nụ cười. Do đó, mỗi khi cầm đục lên thì đều đầu tiên người thợ phải cảm nhận đó là đôi mắt và nụ cười của Phật Di Lặc bằng tất cả tâm hồn của mình.

Vào mỗi độ tết đến xuân về, việc mua bán tượng gỗ ở làng Dư Dụ nhộn nhịp hơn hẳn. Người ta đến đây để tìm mua cho mình mẫu tượng Phật Di Lặc đẹp nhất với mong muốn Ngài sẽ mang đến hạnh phúc, nụ cười cho gia đình trong năm mới. Bên cạnh đó, tượng Tam đa Phúc Lộc Thọ bằng gỗ, tượng gỗ Đạt Ma,…bằng gỗ hương, gỗ trắc cũng được nhiều người ưa chuộng.

Những con người thầm lặng mang niềm vui cho đời mỗi độ xuân về

Với một ngôi làng có truyền thống điêu khắc tượng gỗ như làng Dư Dụ thì chắc hẳn không thể thiếu những nghệ nhân ngày ngày thầm lặng “thả hồn” mình vào mỗi pho tượng mang đến niềm vui cho mọi người. Một nghệ nhân nổi tiếng của làng là ông Nguyễn Văn Trúc, sinh năm 1963. Ông đã làm một pho tượng Phật bằng gỗ mít cao 8,4m và mang về vinh dự cho làng Dư Dụ. Nói về chuyện điêu khắc gỗ của làng thì ông Trúc tính đến nay làng đã có truyền thống hơn 5000 năm làm nghề này. Ông kể rằng, hiện ở Huế cũng có một ngôi làng chuyên nghề điêu khắc tượng gỗ lấy tên là làng Túc. Ở ngôi làng này đa phần là người dân làng Dư Dụ di cư vào đây thời nhà Nguyễn. Làng Túc cũng là tên cũ của làng Dư Dụ mà người dân dùng đặt tên như tưởng nhớ về nguồn gốc làng nghề của mình.

Một nghệ nhân trong ngành điêu khắc tượng gỗ mỹ nghệ nữa là ông Nguyễn Quốc Tú cũng sinh năm 1963. Ông Tú được xem là “Thần đồng” trong lĩnh vực điêu khắc gỗ này khi có thể bịt mắt khắc tượng. Nghệ nhân Tú có biệt tài điêu khắc tượng Phật Di Lặc, những tác phẩm tượng gỗ Di Lặc ông làm ra năm 15 tuổi có thể sánh ngang với bậc “lão luyện” trong làng. Dân làng nói ông được Phật phù hộ nên bức tượng nào của ông làm ra cũng đẹp và nhiều người tìm mua tượng của ông. Ngoài ra, ở làng còn nhiều nghệ nhân nổi tiếng như Nguyễn Duy Dương, Nguyễn Duy Hội, Nguyễn Quang Huy,…

Mỗi dịp tết đến xuân về cũng không thiếu những hội chợ triển lãm chuyên về tượng gỗ nghệ thuật, đồ gỗ mỹ nghệ,… để đáp ứng nhu cầu của người người nhà nhà. Nhiều người đến đây để xem tượng gỗ độc cũng có nhiều người “Tậu” về cho mình những pho tượng gỗ phong thuỷ cao cấp với giá vài chục đến vài trăm triệu đồng. Dù bao nhiêu đi nữa thì việc “chơi” tượng gỗ cũng gần như gắn liền với ngày tết. Người ta mua tượng gỗ không chỉ đơn thuần là mua một khúc gỗ được đục đẽo kì công mà còn là mua cả giá trị tâm linh và tinh thần con người gửi gắm trong đó.

Trả lời

Hotline:0944686060
Nhắn tin facebook Skype: sky 1 Zalo: 0944686060 SMS: 0944686060